- την επιστράτευση του άλλοθι κάποιου πλασματικού κατ' ουσίαν, "εθνικού" στόχου, σε περιόδους κοινωνικού αναβρασμού, ώστε η ανάγκη του λαού για αντίδραση, εξέγερση και σύγκρουση απέναντι στα δεσμά της κυριαρχίας να μετασχηματιστεί απλά στη μετάβαση από ένα μοντέλο εκμετάλλευσης σε ένα άλλο.
- τη βίαιη καταστολή, το αιματοκύλισμα των λαϊκών κινημάτων στην περίπτωση που ο κόσμος δεν ψαρώσει με τον παραπάνω μετασχηματισμό.
«...Ώστε, χωρίς τον εξολοθρεμό των κοτζαμπάσηδων και τον "αποσχηματισμό" των Δεσποτάδων, χωρίς την απαλλοτρίωση της γης και το καλογεροκυνηγητό όξω απ' τα όρια, χωρίς ολοκληρωμένη τη Ζαράκοβα και τον καταστρεμό των τσιφλικάδων, η εθνική ανεξαρτησία ήταν ο Μανωλιός της παροιμίας με τα ρούχα του; ήταν το "τί Γιάννης, τι Γιαννάκης"; Έτσι είναι.(1)
Και ώστε, μια, μ ό ν ο ν Εθνική επανάσταση, χωρίς την Κοινωνική καταξίωσή της, είναι μια "φαινομενοφάνεια" που μόνον αναγκαζόμενο το "κατεστημένο" την επιτρέπει; Έτσι είναι. Ξεφυλλίσατε την Ιστορία μέχρι τα σήμερα και πέστε μου κάνα που να μην είναι - αυτό - έτσι. Εκατοντάδες εθνικές επαναστάσεις, πέτυχαν ή απότυχαν, αλλά καμιά εθνικοκοινωνική δεν επιχειρήθηκε. Οι μόνο κοινωνικές, όπου των χρόνων και των καιρών, όπου της γης και του πελάου, καταπνίγηκαν μέσα στο αίμα τους, ανελέητα... Μα, θα μου πείτε: η Γ α λ λ ι κ ή, δεν ήταν αυτή κοινωνική; Και θα σας πω: Μα, πνίχτηκε... Η 4η τάξη, ο λαός, (οι και, "αβράκωτοι" ειπωθέντες) χτυπήθηκε άγρια και "γουλίστηκε" από την αστική τάξη σαν χταπόδι. Μόλις πρόλαβε κι έβαλε φωτιά σε καμιά εκατοστή Πύργους αφεντάδων του κι έσφαξε μερικές χιλιάδες ευγενήδες. Από Επισκόπους; πολύ λιγότερους. Στις δύο Μπρυμέρ, "καθάρισε" κι άλλες τους μερικές χιλιάδες γαλαζοαίματους και όμοιούς τους αλιτήριους, στα μπουντρούμια. Αυτό ήταν όλο-όλο του που πρόφτασε.(2) Ύστερα ο (τζόκεϋ) Ναπολέων τον καβάλλησε, πότε σαν γάϊδαρο ξεσέλωτο και πότε σαν άτι του με λοφίο. Λίγο αργότερα (το 1848)(3) ξαναξεσηκώθηκε στο ποδάρι. Νυν, υπέρ πάντων ο αγών... Το ψωμοτύρι ενάντια στον αστακό, "το κασκέτο ενάντια στον πίλο".(4) Με δεκάδες χιλιάδες πτώματα την ξαναπλήρωσε την επανάσταση ο λαουντζίκος. Την εκατό τοις εκατό κοινωνική, ύστερα από τα πενήντα τοις εκατό του '21. Και επακολούθησαν - γραμμή - το καβαλίκεμα, από τον Ναπολέοντα το Γ' και απ' αυτόν, έως το Θιέρσο κι απέ στον Πουανκαρέ, κι ύστερα στον Ντε Γκωλ και δόστου νάχει... Έως που κάποιος "συμβιβασμός" ήρθ' επιτέλους - και η Δημοκρατία είναι τυχερή... "Μπορεί να πυροβολεί το λαό!"(5) ... ».
________________________
(1) "Η προσάρτηση της Θεσσαλίας και του Νότου της Ηπείρου, σήμαινε εξάπλωση της ελληνικής φεουδαρχίας πάνω σε νέα εδάφη και σε νέους πληθυσμούς. Οι κολλίγοι το κατάλαβαν αυτό καλύτερα με την είσοδο του ελληνικού στρατού της προσάρτησης. (σ.σ. : Κι ακόμη καλύτερα με τους σκοτωμούς των αγροτών στο Κιλελέρ, το 1910). Δεν ήταν απελευθερωτικός στρατός αυτός, μα στρατός κατοχής, στρατός τσιφλικάδων...". (Μ.Μ. Παπαϊωάννου, Εισαγωγή στο "Σελίδες από την Ιστορία του Αγροτικού..." του Γ. Κορδάτου.)
(2) Ίσως, θα αναρωτηθεί κανείς: Και αυτό (= το σφάξιμο των πλούσιων, το κάψιμο των Πύργων, το κρέμασμα και η ξούρα των παπάδων) λέγεται κοινωνιολογία κι επανόρθωση, λέγεται αταξική Δημοκρατία; Όχι βέβαια. Αλλά είναι όπως στον γάμο τα τραγιά, όπως στο πανηγύρι τα νταβούλια. Είναι το δίκαιο ξέσπασμα αιώνων καταπίεσης λαών πολυβασανισμένων και σφαγμένων. Η κοινωνιολογία, η τάξη και το σύστημα, έρχονται μετά τον κορεσμό του δικιωμού τους.
(3) Και ακόμα λίγο αργότερα - το 1848, και ακόμα λιγάκι το 1871 - η Κομμούνα.
(4) "Η μπλούζα εναντίον της ρεντικότας, το κασκέτο εναντίον του πίλου" (Αντρέ Μωρουά, "Ιστορία της Γαλλίας" ).
(5) (Αντρέ Μωρουά, "Ιστορία της Γαλλίας" ) Με την πικρή αυτή φράση επιγραμμάτισε ο Λουδοβίκος Φίλιππος, τις εκατόμβες των νεκρών της (από την αστική Δημοκρατία) ητττηθείσας εργατιάς, εν συγκρίσει με τα λίγα πτώματα που της κόστισε η ανατροπή του από το θρόνο.
